HIGIENA CYFROWA

 

Myśl przewodnia

Higiena cyfrowa to codzienna troska o siebie w świecie technologii – pomaga dzieciom i młodzieży bezpiecznie korzystać z internetu, chronić swoją prywatność, dbać o zdrowie i dobre relacje z innymi.

„Dbam o higienę cyfrową, bo chcę, aby technologia pomagała mi żyć, uczyć się i rozwijać – a nie przejmowała kontroli nad moim życiem.”

Dlaczego dzieci i młodzież powinni dbać o higienę cyfrową?

 1. Żeby dobrze spać i mieć energię

Telefon, tablet czy komputer używany tuż przed snem może sprawić, że trudniej będzie nam zasnąć i będziemy gorzej wypoczęci.
Dlatego warto przed snem odłożyć urządzenia i dać głowie czas na odpoczynek.

Pamiętaj: Dobry sen = więcej energii na naukę, zabawę i spotkania z innymi.

 2. Żeby dbać o swoje samopoczucie

Internet i media społecznościowe mogą być świetnym miejscem do nauki, zabawy i kontaktu z innymi. Mogą jednak także sprawić, że czujemy się przytłoczeni, smutni, zdenerwowani albo mamy wrażenie, że inni mają lepsze życie niż my.

Dlatego warto robić przerwy od ekranu i zwracać uwagę na to, jak czujemy się po korzystaniu z internetu.

Pamiętaj: Jeśli coś w internecie sprawia, że czujesz się źle – warto o tym powiedzieć komuś dorosłemu.

 3. Żeby to my decydowali o telefonie, a nie telefon o nas

Czasami sięgamy po telefon nawet wtedy, gdy wcale go nie potrzebujemy. Sprawdzamy wiadomości, filmiki lub gry „tylko na chwilę”, a potem okazuje się, że minęło dużo więcej czasu.

Higiena cyfrowa pomaga nam zatrzymać się i zadać sobie pytanie:

„Czy naprawdę chcę teraz korzystać z telefonu, czy robię to tylko z przyzwyczajenia?”

Pamiętaj: To Ty masz kierować technologią – nie ona Tobą.

 4. Żeby mieć czas na życie poza ekranem

Kiedy dużo czasu spędzamy przed ekranem, może nam go zabraknąć na ruch, sport, zabawę, czytanie, rozwijanie zainteresowań i spotkania z rodziną lub przyjaciółmi.

Dlatego ważne jest zachowanie równowagi:

 ekran + ruch + nauka + hobby +  relacje +  odpoczynek

Pamiętaj: Świat poza ekranem też jest pełen ciekawych rzeczy!

 5. Żeby bezpiecznie korzystać z internetu

Higiena cyfrowa to nie tylko pytanie: „Ile czasu spędzam przed ekranem?”

To także wiedza o tym, jak:

•  chronić swoje hasła i dane,

•  dbać o swoją prywatność,

• sprawdzać, czy informacja jest prawdziwa,

• reagować na cyberprzemoc,

•  szanować innych w sieci,

•  sprawdzać informacje i treści przygotowane przez AI,

•  zastanowić się, zanim opublikujemy zdjęcie lub informację o sobie.

Pamiętaj: W internecie warto myśleć „STOP – sprawdzam, zanim kliknę, udostępnię lub odpowiem”.

 6. Żeby technologia była naszym pomocnikiem

Technologia może być naprawdę świetnym narzędziem. Możemy dzięki niej uczyć się, tworzyć, programować, rozwijać zainteresowania, komunikować się i odkrywać nowe rzeczy.

Problem pojawia się wtedy, gdy korzystamy z niej bez zastanowienia albo pozwalamy, aby zajmowała cały nasz czas.

Pamiętaj:

Technologia ma nam pomagać – a nie rządzić naszym czasem i życiem.

 Najważniejsza myśl

Higiena cyfrowa to mądre korzystanie z technologii. Dzięki niej możemy cieszyć się internetem, a jednocześnie dbać o swój sen, zdrowie, bezpieczeństwo, czas i relacje z innymi.

Zapamiętaj:

„To ja decyduję, jak korzystam z technologii – technologia nie powinna decydować za mnie!”

 

HIGIENA CYFROWA

 HIGIENA CYFROWA – HASŁA I WYJAŚNIENIA

Digital Hygiene – Key Terms and Explanations

Hasło po polsku	Term in English	Wyjaśnienie po polsku	Explanation in English
Higiena cyfrowa	Digital hygiene	Dbanie o zdrowe i bezpieczne korzystanie z urządzeń i internetu.	Taking care of healthy and safe use of devices and the internet.
Czas ekranowy	Screen time	Kontrolowanie czasu spędzanego przed ekranem i robienie regularnych przerw.	Managing time spent in front of screens and taking regular breaks.
Przerwa od ekranu	Screen break	Odejście od urządzenia na chwilę, aby odpocząć oczom i umysłowi.	Stepping away from a device for a while to rest the eyes and mind.
Zdrowa postawa	Healthy posture	Siedzenie w wygodnej i prawidłowej pozycji podczas korzystania z urządzenia.	Sitting in a comfortable and correct position while using a device.
Ochrona oczu	Eye protection	Dbanie o odpowiednie oświetlenie, odległość od ekranu i odpoczynek dla oczu.	Using suitable lighting, keeping a safe distance from the screen and resting the eyes.
Sen bez ekranu	Screen-free sleep	Odkładanie urządzeń przed snem, aby ułatwić organizmowi wyciszenie.	Putting devices away before sleep to help the body and mind wind down.
Bezpieczne hasło	Strong password	Hasło powinno być trudne do odgadnięcia i nie powinno być udostępniane innym osobom.	A password should be hard to guess and should not be shared with others.
Prywatność	Privacy	Chronienie swoich danych, zdjęć, haseł i informacji o sobie.	Protecting your personal data, photos, passwords and information about yourself.
Dane osobowe	Personal data	Informacje, które mogą pomóc rozpoznać konkretną osobę, np. imię, nazwisko czy adres.	Information that can help identify a person, such as a name, surname or address.
Bezpieczne Wi-Fi	Safe Wi-Fi	Korzystanie z zaufanych sieci i unikanie podawania ważnych danych w niezabezpieczonych miejscach.	Using trusted networks and avoiding entering important information on unsecured networks.
Aktualizacje	Updates	Regularne aktualizowanie systemu i aplikacji pomaga poprawiać bezpieczeństwo urządzenia.	Regular updates help improve the security of a device.
Antywirus	Antivirus	Program pomagający wykrywać i blokować niektóre szkodliwe pliki i programy.	Software that helps detect and block some harmful files and programs.
Phishing	Phishing	Próba wyłudzenia danych, np. hasła, przez fałszywą wiadomość, stronę lub link.	An attempt to steal information, such as a password, through a fake message, website or link.
Podejrzany link	Suspicious link	Link, którego źródła lub celu nie znamy – lepiej go nie otwierać.	A link whose source or destination is unknown – it is safer not to open it.
Ślad cyfrowy	Digital footprint	Informacje i treści, które pozostawiamy po swojej aktywności w internecie.	Information and content we leave behind through our online activity.
Kultura wypowiedzi	Online communication	Pisanie w internecie z szacunkiem, bez obrażania i ośmieszania innych.	Communicating online respectfully, without insulting or humiliating others.
Cyberprzemoc	Cyberbullying	Krzywdzenie lub nękanie innych osób za pomocą internetu lub urządzeń cyfrowych.	Harming or harassing other people using the internet or digital devices.
Zgłaszanie problemu	Reporting a problem	Poinformowanie zaufanej osoby dorosłej lub odpowiedniej platformy o niebezpiecznej sytuacji.	Telling a trusted adult or the appropriate platform about an unsafe situation.
Weryfikowanie informacji	Checking information	Sprawdzanie, czy informacja jest prawdziwa, zanim ją udostępnimy.	Checking whether information is true before sharing it.
Fake news	Fake news	Fałszywa lub wprowadzająca w błąd informacja przedstawiana jako prawdziwa.	False or misleading information presented as if it were true.
Równowaga cyfrowa	Digital balance	Łączenie korzystania z technologii z nauką, ruchem, odpoczynkiem i kontaktami z innymi.	Balancing technology use with learning, movement, rest and time with others.
Offline	Offline	Czas, kiedy nie korzystamy z internetu ani urządzeń podłączonych do sieci.	Time when we are not using the internet or connected digital devices.